روزهمار برای احیای بازار سهام

روند صعودی قیمت سهام که از اواخر بهمن ماه 1401 آغاز شده بود، در سال جاری نیز ادامه یافت، به طوری که با افزایش بیش از 6 درصدی شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در روز دوشنبه، این نماگر از وضعیت فعلی فاصله گرفت. پایین اخیر آن بیش از 17 درصد است. به گفته برخی کارشناسان بازار سرمایه می توان به ورود به فاز صعودی امیدوار بود. اگرچه بورس در ماه های گذشته بارها رکودهای طولانی و عمیق را تجربه کرده است، اما معامله گران با مشاهده تغییر فاز شاخص ها از افزایشی به مسیر نزولی و فرسایشی در 31 ماه گذشته شروع به خروج کردند.

روزهمار برای احیای بازار سهام

بر اساس آمارها، بازدهی 6 درصدی بازار در اولین هفته معاملاتی فروردین ماه می تواند سیگنال های مثبتی را برای سرمایه گذاران ارسال کند. بررسی ها نشان می دهد که در صورت ادامه ورود پول واقعی به بورس، بازار مذکور می تواند چهره دیگری از خود نشان دهد. اما به دلیل برخی ابهامات هنوز مشخص نیست که روند اخیر می تواند ادامه داشته باشد یا مانند گذشته جهشی موقت را به فعالان خود نشان خواهد داد. روند برخی محرک های داخلی و فرامرزی نشان می دهد که می تواند در کوتاه مدت از روند فعلی بورس حمایت کند. جایی که انتظارات تورمی همراه با رشد قیمت کالاها می تواند ارزش سهام را پس از 31 ماه نفس گیر افزایش دهد، سهامداران را به رشد سودآوری شرکت های بورسی امیدوار می کند.

اما سخنان کارشناسان اقتصادی حاوی پیامی قاطع است. فرار از رکود فرسایشی 31 ماهه و نصف شدن سرمایه بسیاری از سرمایه گذاران در این مدت بدون شک متاثر از برخی متغیرها از جمله پس لرزه های اقدامات سیاست گذاران اقتصادی بوده است. اگر کاستی های بازار سرمایه را نیز به این شرایط اضافه کنیم، متوجه می شویم که بورس کار سختی برای رسیدن به قله های تاریخی در پیش دارد. به این ترتیب با وجود این دو ابرچالش، سرمایه های بورس در معرض ریسک و تهدید قرار خواهند گرفت. پس به جرات می توان گفت تا زمانی که بازنگری در عملکرد این دو درایور قدرتمند صورت نگیرد، فراز و نشیب ها به قوت خود باقی خواهند ماند.

نقش سیاستگذاران در مدیریت بحران

روز دوشنبه شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با افزایش بیش از 0.54 درصدی به کانال فوق العاده 2.1 میلیون واحد نزدیک شد تا نمایشی جذاب از خود به جای بگذارد. موج صعودی بورس که از اواخر بهمن ماه با افزایش ارتفاع نماگر بورس در روز گذشته وارد فاز جدیدی شده، اکنون مسیر جدیدی را در پیش گرفته است که حتی می تواند بازار را با موج های صعودی بیشتری همراه کند. در همین راستا حسن رضایی پور، کارشناس بازار سرمایه در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» به بررسی متغیرهای موثر بر ادامه رشد بورس پرداخت. به گفته وی، تأخیر جدی قیمت سهام از نیمه دوم سال 1401 با انتظارات تورمی باعث شده تا شاهد افزایش جذابیت سهام برای سرمایه گذاری باشیم، جذابیتی که تنها محدود به گروه های شاخص ساز نیست و حتی اندک است. ریال و سهام کلان دلاری بورس نیز شرایط مشابهی دارند که در کنار سایر عوامل زمینه بازگشت سرمایه های دست نیافتنی را فراهم کرده است.


افزایش انتظارات تورمی در 7 ماه گذشته مشهودتر شده است. اما روند قیمت ها در بازارهای موازی مانند دلار، طلا، سکه و حتی مسکن و خودرو که تا هفته های گذشته در مسیر صعودی قرار داشتند، اکنون روند مبهمی را به هواداران خود نشان می دهند. بنابراین مشخص نیست که چربی مازاد بازارهای سفته بازی خالی شود. در چند روز گذشته برخی بحث ها پیرامون واردات خودروهای فرسوده باعث شد تا فعالان اقتصادی دست به گریبان شوند. به این ترتیب همزمان با جذابیت قیمت اکثر سهام، حواشی برخی اخبار مانند دو سال و نیم اخیر، موانعی را بر سر راه فعالان بورس قرار داده است.

این وضعیت در حالی است که طی هفته های اخیر شاهد کاهش جذابیت بازارهای سهام رقیب به دلیل اشباع قیمت ها بوده ایم. حتی در بین گزینه های سرمایه گذاری نزدیک، اگرچه صندوق های با درآمد ثابت ریسک کمتری دارند، اما نمی توان این گزینه سرمایه گذاری را رقیب جدی بورس نامید. بررسی ها نشان می دهد که از 23 اسفند 1401 تا 24 فروردین املاک و مستغلات علاقه خاصی به بورس داشته اند که عمدتاً نشان دهنده بازگشت اعتماد سرمایه گذاران است. با توجه به اینکه این روزها سرمایه های واقعی راه ورود به تالار شیشه ای را انتخاب کرده اند، این مهم برای پررنگ شدن نقش سیاستمدار در شکل گیری موج جدید تقاضا است. از سوی دیگر تجربه تلخ بورس 99 نکته مهمی را به سرمایه گذاران یادآوری کرده است.

سهامداران اکثراً به این واقعیت پی برده اند که افزایش قیمت سهام که از آن به عنوان رشد شارپی یاد می شود، عموماً منجر به حباب بدنه بورس می شود که نتیجه ای جز فرسایش همه جانبه و کاهش طاقت فرسا نخواهد داشت. . این واقعیت تلخ می تواند سیاستمدار را مجبور به تغییر مسیر برخی سیاست ها کند. با توجه به اینکه افزایش قیمت ها در بازارهای موازی این بازارها چهره نامعلومی را به نمایش می گذارد، اصرار دولتمردان اقتصادی بر رویه های نادرست گذشته موجب رشد غیرواقعی و غوطه ور شدن آنها در توهمات فزاینده خواهد شد.

ابهامات بازگشت رفاه

رضایی پور با بیان اینکه دامن زدن به برخی شایعات به ویژه اخبار مربوط به واردات خودرو سیگنال های متناقضی را به بورس ارسال می کند، گفت: طی چند روز گذشته تصمیم بر حذف واردات خودروهای فرسوده و قیمت گذاری نرخ خوراک 28500 شد. دلار تومان از جمله موضوعات مهمی بوده که نامشخص است.» به سرمایه گذاران منتقل شده است. این دسته از اخبار حاشیه ای در دو سال اخیر خسارات جبران ناپذیری به بورس وارد کرده است. همانطور که شواهد نشان می دهد، برخی افراد بدون داشتن پست دولتی اظهاراتی می کنند که مشخص نیست از کجا سرچشمه می گیرد. بازار سهام بازاری هوشمند است که به اخبار و شایعات واکنش فوری نشان می دهد. در هر صورت با وجود این حواشی نمی توان انتظار داشت بورس به روند صعودی خود ادامه دهد.

علاوه بر این، چشم انداز تورم کشور هنوز مشخص نیست. این ابهام وضعیتی متزلزل و غیرقابل پیش بینی را برای فعالان اقتصادی به تصویر می کشد. لازم به توضیح است که این شرایط باعث شده است که سرمایه گذاران با تردیدهایی در خصوص ثبات اقتصادی، قابل پیش بینی بودن دستورالعمل های اقتصادی، وضعیت شرکت های صادرات محور و مهمتر از آن احتمال کاهش فشار تحریم ها بر دولت مواجه شوند. موضوعی که می تواند به طور مستقیم بر سودآوری شرکت های بورسی تاثیر بگذارد. واکنش سیاستگذار به رویدادهای اقتصادی و غیراقتصادی بسیار مهم است. باید دید سیاستمدار بر چه اساسی بنا را ساخته است. آیا قرار است وضعیت فعلی با نرخ بادکنکی مدیریت شود یا اقدامات اصلاحی دیگری در راه است؟

وی در پایان به وضعیت عملکرد یک ساله شرکت های بورسی اشاره کرد و تاکید کرد: با نزدیک شدن به روزهای پایانی فروردین، سامانه جامع اطلاعات ناشران (کدال) روزهای پر ترافیکی را برای ارسال اطلاعات یک ساله سپری می کند. بررسی گزارش های مالی یکساله شرکت ها و نتایج آن تاثیر شگرفی در ورود و خروج پول به بورس خواهد داشت.

احیای بازار سهام این روزها بیش از هر زمان دیگری به نظر می رسد. اگرچه در چند ماه گذشته نماگرهای بورسی در چندین نوبت حرکت صعودی داشته اند، اما احتمال تداوم موج های صعودی و ورود بازار به فاز صعودی همچنان نامشخص است. در برخی موارد کمی کمرنگ شده است اما سیگنال های مثبتی از این موضوع دریافت می شود. بورس طبق روال سال های گذشته از ابتدای فروردین ماه در مسیر صعودی حرکت کرد اما این موضوع دلیل روشنی برای ادامه روند مذکور نخواهد بود. با این اوصاف، بررسی «دنیای اقتصاد» از آینده بازارها در سال 1402 حاکی از برنده شدن بورس در دوئل با دلار، طلا، مسکن و خودرو در سال آینده است.

اگرچه کارشناسان بورس مهم ترین محرک بورس 1402 را تغییر نرخ دلار می دانند، اما اکثر آنها معتقدند امسال رشد شاخص کل بورس بین 30 تا 60 درصد است. از دیدگاه کارشناسان بازار سهام، مهمترین دلیل عقب ماندگی بازار سهام از سایر بازارها، عدم اعتماد سرمایه گذاران و دخالت در ارز نیمایی بوده است که در ماه های گذشته حواشی زیادی را به سهامداران تحمیل کرده است. .